RADIARIS
Documentatie›Dak en schaduw›Objecten en schaduwmodel

Objecten en schaduwmodel

Radiaris berekent schaduw met echte 3D-geometrie en vertaalt die naar elektrisch verlies afhankelijk van hoe de panelen zijn geschakeld. Dit is een van de punten waar het verschil tussen een snelle en een zorgvuldige berekening het meest opvalt.

Schaduwbronnen

Bron Hoe ze wordt gedefinieerd
Nabije objecten Schoorstenen, installaties/airco, lichtkoepels en opbouwen, bomen, palen en antennes, muren en naburige gebouwen
Naburige dakvlakken Een hoger dakvlak bedekt een ander (gebouwdeel, dakkapel, bovenste dakvlak). Berekend op basis van de goothoogte
Tussen rijen Opgestelde panelen op een constructie die elkaar beschaduwen
Verre horizon Profiel azimut–elevatie (zie Horizon)

Objecten

Elk object is een 3D-lichaam: polygoon of cirkel met een hoogte. Het kan op het dak staan (hoogte gemeten vanaf het dakoppervlak: schoorstenen, lichtkoepels, installaties) of op de grond (naburige gebouwen, bomen, palen, muren). Standaardhoogtes: schoorsteen 1,2 m, installatie 1,0 m, lichtkoepel 0,6 m, gebouw 6 m, boom 8 m, paal 6 m, muur 3 m.

Bomen worden behandeld als ondoorzichtige lichamen (kroncilinder): dat is conservatief. Voor elke zonnestand wordt de schaduw van elk vlak op het paneelvlak geprojecteerd en de bedekte fractie van elke cel berekend.

Elektrisch schaduwmodel

Gedeeltelijke schaduw vermindert de opbrengst niet evenredig met het bedekte oppervlak: de stroom van een celreeks wordt begrensd door de slechtst belichte cel, en bypassdiodes overbruggen substrings. Radiaris biedt drie varianten:

Model Criterium
Realistisch (standaard) De opwekking daalt volgens de zwaarst getroffen cel van elke substring, met bypassdiodes: een substring wordt overbrugd als dat loont
Optimistisch De opwekking uit directe straling daalt in dezelfde verhouding als de beschaduwde fractie van het paneel
Pessimistisch Ligt er schaduw op het paneel, dan is de opwekking uit directe straling 0 (bij halve cellen alleen de beschaduwde helft)

Het betreft de directe en circumsolaire straling; de isotrope diffuse straling wordt verminderd met het deel van de hemel dat de voorste rij afdekt.

Betrokken paneelparameters:

  • Celtype: halve cel (HC) of volle cel (FC). Wordt afgeleid uit naam en technologie van het paneel, maar u kunt het forceren.
  • Bypassdiodes per paneel: standaard 3.
  • Oriëntatie van het paneel: lange zijde in de hellingsrichting (staand) of dwars.

Parallelle strings met verschillende schaduw

Een MPPT kan maar één spanning opleggen: als de ene string beschaduwd is en de andere niet, is het maximum van het geheel kleiner dan de som van de afzonderlijke maxima. Radiaris berekent deze correctie met de werkelijke I-U-curven van de strings, in de uren waarin ze verschillende schaduw krijgen.

I-U-curven

U kunt de I-U-curve van een string op een bepaald moment bekijken, met en zonder schaduw: zo controleert u het effect en ziet u lokale maxima als die er zijn. De jaarsimulatie gebruikt een snel model (één verliesfactor per string) dat tegen dit volledige circuit is gevalideerd.

Optimizers

Met een optimizer per paneel werkt elk paneel in zijn punt van maximaal vermogen, dus de schaduw op het ene beperkt de andere in zijn string niet. Zie Optimizers.

Bekabeling tussen rijen

Bij opgestelde panelen kunt u kiezen hoe ze in strings worden gegroepeerd:

  • Elke string loopt langs één rij: de schaduw van een rij treft alleen haar strings.
  • Elke string kruist de rijen: bevat panelen uit alle rijen; de beschaduwde beperken de panelen die ermee in serie staan.

Zo interpreteert u het verlies

Het schaduwverlies verschijnt in de verliescascade. Is het hoog, probeer dan: panelen verplaatsen, strings opsplitsen, optimizers gebruiken of de rijafstand vergroten.

Ontbreekt er iets of zit er een fout in? Schrijf ons op hola@radiaris.com. Laatst herzien: 26 oktober 2026.